(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 086

॥ శ్రీః ॥
1.86. అధ్యాయః 086
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
స్వర్గాచ్చ్యుతస్య యయాతేరష్టకాదియజ్ఞభూమిం ప్రత్యాగమననిమిత్తకథనం॥ 1 ॥ అష్టకప్రతర్దనయోర్యయాతినా సంవాదః॥ 2 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
అష్టక ఉవాచ। 1-86-0x(526)(3771)
కతరస్త్వనయోః పూర్వం దేవానామేతి సాంయతాం।
ఉభయోర్ధావతో రాజన్సూర్యాచంద్రమసోరివ॥ 1-86-1(3772)
యయాతిరువాచ। 1-86-2x(527)
అనికేతో గృహస్థేషు కామవృత్తేషు సంయతః।
గ్రామ ఏవ వసన్భిక్షుస్తయోః పూర్వతరం గతః॥ 1-86-2(3773)
అప్రాప్య దీర్ఘమాయుస్తు యః ప్రాప్తో వికృతిం చరేత్।
తప్యతే యది తత్కృత్వా చరేత్సోఽన్యత్తపస్తతః॥ 1-86-3(3774)
పాపానాం కర్మణాం నిత్యం బిభీయాద్యస్తు మానవః।
సుఖమప్యాచరన్నిత్యం సోఽత్యంతం సుఖమేధతే॥ 1-86-4(3775)
యద్వై నృశంసం తదసత్యమాహు-
ర్యః సేవతే ధర్మమనర్థబుద్ధిః।
అస్వోఽప్యనీశశ్చ తథైవ రాజం-
స్తదార్జవం స సమాధిస్తదార్యం॥ 1-86-5(3776)
అష్టక ఉవాచ। 1-86-6x(528)
కేనాసి హూతః ప్రహితోఽసి రాజ-
న్యువా స్రగ్వీ దర్శనీయః సువర్చాః।
కుతఋ ఆయాతః కతరస్యాం దిశి త్వ-
ముతాహోస్విత్పార్థివం స్థానమస్తి॥ 1-86-6(3777)
యయాతిరువాచ। 1-86-7x(529)
ఇమం భౌమం నరకం క్షీణపుణ్యః
ప్రవేష్టుముర్వీం గగనాద్విప్రహీణః।
`విద్వాంశ్చైవం మతిమానార్యబుద్ధి-
ర్మమాభవత్కర్మలోక్యం చ సర్వం'।
ఉక్త్వాఽహం వః ప్రపతిష్యాంయనంతరం
త్వరంతి మాం లోకపా బ్రాహ్మణా యే॥ 1-86-7(3778)
సతాం సకాశే తు వృతః ప్రపాత-
స్తే సంగతా గుణవంతశ్చ సర్వే।
శక్రాచ్చ లబ్ధో హి వరో మయైష
పతిష్యతా భూమితలం నరేంద్ర॥ 1-86-8(3779)
అష్టక ఉవాచ। 1-86-9x(530)
పృచ్ఛామి త్వాం మా ప్రపత ప్రపాతం
యది లోకాః పార్థివ సంతి మేఽత్ర।
యద్యంతరిక్షే యది వా దివి స్థితాః
క్షేత్రజ్ఞం త్వాం తస్య ధర్మస్య మన్యే॥ 1-86-9(3780)
యయాతిరువాచ। 1-86-10x(531)
యావత్పృథివ్యాం విహితం గవాశ్వం
సహారణ్యైః పశుభిః పార్వతైశ్చ।
తావల్లోకా దివి తే సంస్థితా వై
తథా విజానీహి నరేంద్రసింహ॥ 1-86-10(3781)
అష్టక ఉవాచ। 1-86-11x(532)
తాంస్తే దదామి మా ప్రపత ప్రపాతం
యే మే లోకా దివి రాజేంద్ర సంతి।
యద్యంతరిక్షే యది వా దివి శ్రితా-
స్తానాక్రమ క్షిప్రమపేతమోహః॥ 1-86-11(3782)
యయాతిరువాచ। 1-86-12x(533)
నాస్మద్విధోఽబ్రాహ్మణో బ్రహ్మవిచ్చ
ప్రతిగ్రహే వర్తతే రాజముఖ్య।
యథా ప్రదేయం సతతం ద్విజేభ్య-
స్తథాఽదదం పూర్వమహం నరేంద్ర॥ 1-86-12(3783)
నాబ్రాహ్మణః కృపణో జాతు జీవే-
ద్యా చాప్యస్యాఽబ్రాహ్మణీ వీరపత్నీ।
సోఽహం నైవాకృతపూర్వం చరేయం
విధిత్సమానః కిము తత్ర సాధుః॥ 1-86-13(3784)
ప్రతర్దన ఉవాచ। 1-86-14x(534)
పృచ్ఛామి త్వాం స్పృహణీయరూప
ప్రతర్దనోఽహం యది మే సంతి లోకాః।
యద్యంతరిక్షే యది వా దివి శ్రితాః
క్షేత్రజ్ఞం త్వాం తస్య ధర్మస్య మన్యే॥ 1-86-14(3785)
యయాతిరువాచ। 1-86-15x(535)
సంతి లోకా బహవస్తే నరేంద్ర
అప్యేకైకః సప్తసప్తాప్యహాని।
మధుచ్యుతో ఘృతపృక్తా విశోకా-
స్తే నాంతవంతః ప్రతిపాలయంతి॥ 1-86-15(3786)
ప్రతర్దన ఉవాచ। 1-86-16x(536)
తాంస్తే దదాని మా ప్రపత ప్రపాతం
యే మే లోకాస్తవ తే వై భవంతు।
యద్యంతరిక్షే యది వా దివి శ్రితా-
స్తానాక్రమ క్షిప్రమపేతమోహః॥ 1-86-16(3787)
యయాతిరువాచ। 1-86-17x(537)
న తుల్యతేజాః సుకృతం కామయేత
యోగక్షేమం పార్థివ పార్థివః సన్।
దైవాదేశాదాపదం ప్రాప్య విద్వాం-
శ్చరేన్నృశంసం న హి జాతు రాజా॥ 1-86-17(3788)
ధర్ంయం మార్గం యతమానో యశస్యం
కుర్యాన్నృపో ధర్మమవేక్షమాణః।
న మద్విధో ధర్మబుద్ధిః ప్రజాన-
న్కుర్యాదేవం కృపణం మాం యథాఽత్థ॥ 1-86-18(3789)
కుర్యాదపూర్వం న కృతం యదన్యై-
ర్విధిత్సమానః కిము తత్ర సాధు।
`ధర్మాధర్మౌ సువినిశ్చిత్య సంయ-
క్కార్యాకార్యేష్వప్రమత్తశ్చరేద్యః॥ 1-86-19(3790)
స వై ధీమాన్సత్యసంధః కృతాత్మా
రాజా భవేల్లోకపాలో మహింనా।
యదా భవేత్సంశయో ధర్మకార్యే
కామార్థౌ వా యత్ర విందంతి సంయక్॥ 1-86-20(3791)
కార్యం తత్ర ప్రథమం ధర్మకార్యం
యన్నో విరుధ్యాదర్థకామౌ స ధర్మః 1-86-21(3792)
వైశంపాయన ఉవాచ।'
బ్రువాణమేవం నృపతిం యయాతిం
నృపోత్తమో వసుమానబ్రవీత్తం॥ ॥ 1-86-21x(538)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి షడశీతితమోఽధ్యాయః॥ 86 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-86-1 అనయోః కుటీచకబహూదకయోః॥
1-86-2 గృహస్థేషు శరీరస్థేష్వింద్రియేషు॥
1-86-3 దీర్ఘమాయుః ప్రాప్తః సిద్ధిమప్రాప్య యో వికృతిం పాపం చరేత్। తత్కృత్వా తప్యేత యది సోన్యత్తపః ప్రాయశ్చిత్తం చరేత్॥
1-86-4 కర్మణాం సకాశాత్ బిభీయాత్। సుఖం యథేచ్ఛం॥
1-86-5 నృశంసం హింస్రం యత్కర్మ తదసత్యం అసత్సంబంధి। అనర్థబుద్ధిః ఫలేచ్ఛారహితః। అనీశః ఈశత్వబుద్ధిరహితః॥
1-86-6 కేన కతరస్యాం దిశి ప్రహిహితోసీత్యన్వయః॥
1-86-7 విప్రహీణశ్చ్యుతః। ఉక్త్వా ఆపృచ్ఛ్య। వో యుష్మాన్। బ్రాహ్మణాః బ్రహ్మనియుక్తాః॥
1-86-12 అబ్రాహ్మణః బ్రాహ్మణేతరః బ్రాహ్మణస్యైవ భిక్షావృత్తిత్వాత్। బ్రహ్మవిద్వేదార్థవేత్। న వర్తతే న ప్రవర్తతే। ప్రత్యుత పూర్వమదదమేవ॥
1-86-13 కృపణో యాచకః। యా చాప్యస్య క్షత్రియస్య అబ్రాహ్మణీ క్షత్రియా సాపి కృపణా నజీవేత్। తద్విధిత్సమానః కర్తుమిచ్ఛుః తత్ర తదా కిము సాధుః స్యాం అపితు నైవేత్యర్థః॥ 1-86-15 ప్రత్యేకం సప్తసప్తాప్యహాని సేవితాః సంతో నాంతవంతః। మధుచ్యుతః సుఖస్రవః। ఘృతపృక్తాస్తేజోయుక్తాః। తే త్వాం ప్రతిపాలయంతి ప్రతీక్షంతే॥
1-86-17 నృశంసం నింద్యం॥
1-86-19 అన్యై రాజభిర్యత్ప్రతిగ్రహాఖ్యం న కృతం తదపూర్వం॥
షడశీతితమోఽధ్యాయః॥ 86 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.